·
12:28 12/08/2016
Với đặc trưng tích
tụ lâu ngày rồi mới phát tác, nhiều người bỏ qua cảnh báo nguy hiểm của nhiễm
độc chì. Ở cả người lớn và trẻ em, việc chữa trị triệu chứng này rất tốn kém.
Nồng độ chì cho phép
trong cơ thể người là dưới 10 mcg/dL. Còn trên thực tế, hàm lượng chì trung
bình của người Việt Nam là 20 mcg/dL, tức gấp đôi hàm lượng chì cho phép tồn
tại trong cơ thể.
Tình trạng nhiễm chì cao trong cơ thể của
người Việt một phần là do ô nhiễm chì có trong không khí, trong nước uống và
một phần do con người trực tiếp đưa vào cơ thể thông qua việc ăn uống và sử
dụng vật dụng gia đình.
Nhiễm
độc chì rất dễ bị
- Do
đất, nước, không khí bị nhiễm chì
- Do
dùng uống, bôi, được dân gian gọi là thuốc cam, thuốc tưa lưỡi… lưu hành bất
hợp pháp có chì (hồng đơn). Đây là nguyên nhân gây nên nhiều trường hợp ngộ
độc, đặc biệt ở trẻ em được cấp cứu tại Bệnh viện Bạch Mai.
- Do
thực phẩm bị ô nhiễm, các vật dụng đóng gói (đồ hộp có chất hàn gắn sử dụng
chì), bát đĩa in hoa văn,…
- Nhiều
nghề nghiệp có nguy cơ bị ngộ độc chì, như sản xuất, tái chế, sửa chữa ắc quy,
nung, nấu hoặc tinh chế chì (như ở Hưng Yên).
- Đồ
chơi có sơn chì, đạn chì…
- Mỹ
phẩm, nhất là son.
Nhiễm độc chì là một cảnh báo nguy hiểm cho
cơ thể. Song nhiều người chủ quan khi chưa nhìn thấy hậu quả từ việc này, tức
là khi cơ thể chưa phát bệnh, nên trì hoãn chữa trị, hoặc bỏ dở điều trị. Thực
tế, thải được nồng độ chì trong cơ thể không đơn giản, càng để lâu, càng nguy
hại cho sức khỏe
Trong đó, trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị nhiễm độc
chì hơn cả vì mức hấp thụ chì ở trẻ em cao và lâu hơn ở người lớn.
Nhiễm độc chì khiến trẻ có những bất thường về
thể lực và trí tuệ, gây thiếu máu, rối loạn ý thức, chậm phát triển chiều cao,
viêm gan. Nếu bị nặng, có thể bị liệt cơ, thiếu máu, co giật và hôn mê. Khi đã
nhiễm, chì tồn tại rất lâu dài, thậm chí suốt đời, nên thải độc chì cũng đòi
hỏi nhiều thời gian, đặc biệt là với trẻ nhỏ.
Chi phí để tẩy độc chì hiện khá cao, khoảng
240 triệu đồng/ca với gần 20 lần điều trị trong 2 năm liền. Chỉ riêng xét
nghiệm kiểm tra độc chì đã phải chi phí khoảng 10 triệu đồng/người.
Triệu
chứng của người nhiễm độc chì
Nếu chì gây ngộ độc rõ ràng ở trẻ, chúng sẽ
gặp các triệu chứng như hôn mê, co giật, có thể tăng kích thích, ngủ lịm từng
lúc, liệt, thái độ hành vi kỳ dị, ít chơi, mệt mỏi, khó chịu, vô cảm, mất phối
hợp, mất đi các kỹ năng học được, học kém, chậm phát triển tinh thần. Khi trẻ
có biểu hiện nặng trên thần kinh trung ương (hôn mê, co giật), 25-30% số trẻ
này có di chứng (chậm phát triển trí tuệ, co giật, mù, liệt) vĩnh viễn. Ngoài
ra, trẻ bị đau bụng, chán ăn, thiếu máu.
Tuy nhiên, bác sĩ cho hay đa số trẻ bị ngộ độc
chì có biểu hiện bệnh rất kín đáo, rất dễ bị bỏ sót, chỉ có thể phát hiện thấy
khi khám chuyên khoa kỹ lưỡng và xét nghiệm. Đây là một điều đáng lo ngại vì
chì ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển trí tuệ và thể chất của trẻ.
Khi bị ngộ độc mạn tính, người bệnh sẽ có biểu
hiện ở nhiều cơ quan với nồng độ chì trong máu khác nhau song thường chỉ được
phát hiện khi xét nghiệm và khám chuyên khoa.
Khi chúng ta có bất kỳ tiếp xúc nào với các
nguồn chì nêu trên và nghi ngờ bị ngộ độc thì cần đi khám tại các cơ sở y tế.
Bác sĩ sẽ hỏi bạn về việc tiếp xúc với các nguồn chì, thời gian tiếp xúc, mức
độ tiếp xúc, nguồn gốc của chì, các biểu hiện bất thường. Người bệnh sẽ được
khám và có thể làm các xét nghiệm cần thiết. Trong đó, xét nghiệm chì máu (lấy
máu tĩnh mạch) là xét nghiệm quan trọng nhất để chẩn đoán xác định bị ngộ độc
chì hay không.
